Tarihte İlk Kez Görülen İran Şahı Rıza Pehlevi’nin Türkiye Ziyareti Görüntüleri Bulundu
Sinema Genel Müdürlüğü, binlerce arşiv belgesini dijital hale getirirken, Cumhuriyet tarihinin en önemli diplomatik ziyaretlerinden birine ait görüntülere ulaştı. İran Şahı Rıza Pehlevi’nin 1934 yılında Türkiye ziyareti sırasında çekilen ve daha önce hiç görülmemiş olan bu görüntüler, uzun bir süredir arşivlerde saklanıyordu.
Sinematik Bir Protokol Yolculuğu
Sinema Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri ve Arşiv Daire Başkanı Nihat Değirmenci, İran Şahı’nın ziyaretinin Cumhuriyet tarihi açısından büyük bir öneme sahip olduğunu belirtti. Atatürk’ün bizzat talimatıyla gerçekleşen ziyaret, o dönemde benzeri görülmemiş bir uzunlukta olan bir diplomatik yolculuktu.
Değirmenci, “1934’te bir ülke liderinin bu kadar uzun bir yurt dışı ziyareti oldukça olağandışıydı. Şah’ın Türkiye’deki ziyareti yaklaşık 27 gün sürdü ve Atatürk, birçok etkinliğe bizzat katıldı” dedi.
Anadolu’dan Trabzon’a Yolculuk
Bulunan film, Şah’ın Türkiye’ye girişinden Karadeniz’e doğru seyahatine kadar olan süreci gözler önüne seriyor. Bu şekilde, o dönemin yolları, şehirleri ve insanları detaylı şekilde görülebiliyor.
Değirmenci, bu filmin kendileri için büyük bir sürpriz olduğunu belirtti. Görüntülerde Şah’ın Anadolu’ya girişinden başlayarak Erzurum üzerinden Trabzon’a kadar olan yolculuğu detaylı bir şekilde kaydedilmiş.
Değirmenci, “Bu film, Cumhuriyet’in ilk büyük devlet ziyaretine dair görsel bir belge niteliği taşıyor” dedi.
Karadeniz’den Ankara’ya Yolculuk
Filmin devamında, Şah’ın Trabzon’dan Samsun’a yolculuğu, Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras tarafından karşılanışı ve ardından Yavuz Fırkateyni ile Samsun’dan Ankara’ya geçişi kaydediliyor.
Üçüncü Bölüm Hala Kayıp
Ziyaretin ikinci bölümüne ait görüntülere ulaşılırken, üçüncü bölüme ait kayıtlara henüz erişilemedi. Değirmenci, Şah’ın Ankara’dan sonraki Eskişehir, Kütahya, Afyon, Uşak ve İzmir güzergahını izleyerek Çanakkale’yi ziyaret ettiğini belirtti.
Değirmenci, “Gelibolu sahillerini Atatürk ile birlikte ziyaret ettiği biliniyor. Eğer bu görüntülere sahip olanlar varsa, bizimle paylaşmalarını rica ediyoruz. Bu tür kayıtların korunması büyük önem taşıyor” şeklinde konuştu.